
Kiedy ó, rz i ch? Pisownia trudnych wyrazów
Zasady pisowni ó-u, rz-ż oraz ch-h wraz z kluczowymi wyjątkami. Zestaw zoptymalizowany pod kątem nauki do sprawdzianów z ortografii w klasach 4-5.
Wybierz tryb nauki
Wszystkie fiszki w zestawie (33)
- Kiedy piszemy "ó", które wymienia się na "o"? Podaj przykłady.
- ó piszemy, gdy w innej formie wyrazu wymienia się na o. Przykłady: - wóz → wozy - stół → stoły - róg → rogi
- Kiedy piszemy "ó", które wymienia się na "e"? Podaj przykłady.
- ó piszemy, gdy w innej formie wyrazu wymienia się na e. Przykłady: - siódmy → siedem - pióro → pierze - wiózł → wiezie
- Kiedy piszemy "ó", które wymienia się na "a"? Podaj przykłady.
- ó piszemy, gdy w innej formie wyrazu wymienia się na a. Przykłady: - skrócić → skracać - wrócić → wracać
- Jaką literę piszemy w zakończeniu -ów? Podaj przykłady.
- W zakończeniu -ów piszemy ó. Przykłady: Kraków, domów, królów, panów. Dotyczy to głównie dopełniacza liczby mnogiej (kogo? czego?).
- Jaką literę piszemy w zakończeniu -ówka? Podaj przykłady.
- W zakończeniu -ówka piszemy ó. Przykłady: dachówka, klasówka, majówka, złotówka.
- Podaj 3 najważniejsze wyjątki od zasady, że w zakończeniach "-ówka" piszemy "ó".
- Wyjątki to: wsuwka, zasuwka, skuwka.
Piszemy je przez "u", ponieważ pochodzą bezpośrednio od czasowników: wsuwać, zasuwać, skuwać.
- Jaką literę piszemy w zakończeniu -ówna? Podaj przykład.
- W zakończeniu -ówna piszemy ó. Przykład: Nowakówna (dawne nazwisko oznaczające córkę pana Nowaka).
- Podaj co najmniej 5 przykładów wyrazów z "ó" niewymiennym.
- Są to wyrazy, których nie da się sprawdzić regułą wymiany: - król - róża - wróbel - córka - jaskółka - góra - mózg - chór
- Kiedy piszemy "ó" na początku wyrazu? Podaj przykłady.
- Piszemy tak tylko w kilku wyjątkowych słowach, najczęściej pochodzących od liczby 8. Przykłady: ósmy, ósma, ósemka, ów, ówdzie.
- Jaką literę (u czy ó) piszemy na końcu polskich wyrazów? Podaj przykłady.
- Na końcu polskich wyrazów zawsze piszemy u. Przykłady: domu, lasu, miodu, bratu. Żaden polski wyraz nie kończy się na "ó".
- Jaką literę piszemy w końcówkach czasowników -uje, -ujesz, -uję? Podaj przykłady.
- Piszemy u.
Przykłady: rysuję, malujesz, pracuje, buduje.
Zapamiętaj rymowankę: "-uje się nie kreskuje".
- Jaką literę piszemy w zakończeniach rzeczowników -unek, -unka, -uch, -uszek? Podaj przykłady.
- Piszemy u. Przykłady: pakunek, opiekunka, maluch, dzbanuszek.
- Podaj przykłady wyrazów z "u" niewymiennym (których pisownię trzeba zapamiętać).
- Przykłady: - buty - ulica - muzyka - kula - luty - ruch
- Kiedy piszemy "rz", które wymienia się na "r"? Podaj przykłady.
- rz piszemy, gdy w innej formie wyrazu wymienia się na r. Przykłady: - morze → morski - rowerzysta → rower - dobrze → dobry
- Jaką grupę liter piszemy po spółgłoskach p i b? Podaj przykłady.
- Po spółgłoskach p, b piszemy rz. Przykłady: przyjaciel, brzoza, przygoda, brzeg.
- Jaką grupę liter piszemy po spółgłoskach t i d? Podaj przykłady.
- Po spółgłoskach t, d piszemy rz. Przykłady: drzewo, trzeba, drzwi.
- Jaką grupę liter piszemy po spółgłoskach k, g, ch, j, w? Podaj przykłady.
- Piszemy rz. Przykłady: krzesło, grzyb, chrzan, ujrzeć, wrzos.
- Jaką grupę liter piszemy w zakończeniach zawodów takich jak lek_ _, pie_ _? Podaj regułę.
- W zakończeniach -arz i -erz piszemy rz. Przykłady: lekarz, piekarz, rycerz, kołnierz.
- Podaj przykłady wyrazów z "rz" niewymiennym (do zapamiętania).
- Przykłady: - rzeka - orzech - jarzyna - porządek - burza - korzeń
- Kiedy piszemy "ż" z powodu wymiany? Wymień litery, na które się wymienia i podaj przykłady.
- ż piszemy, gdy wymienia się na g, dz, h, z lub s. Przykłady: - nóżka → noga - mosiężny → mosiądz - drużyna → druh - bliżej → blisko - każę → kazać
- Jaką literę piszemy po spółgłoskach l, ł, r, n? Podaj przykłady.
- Po spółgłoskach l, ł, r, n piszemy ż. Przykłady: lżej, łyżka, drżeć, rżysko.
- Podaj przykłady wyrazów z "ż" niewymiennym (do zapamiętania).
- Przykłady: - żaba - żółw - żelazo - żołnierz - jeż - żyrafa
- Podaj 4 wyjątki, w których po spółgłoskach (p, k, w, b) piszemy "sz" zamiast "rz".
- Przykłady wyjątków: - pszczoła - pszenica - kształt - wszystko - bukszpan
- Jak piszemy końcówki przymiotników w stopniu wyższym, np. lep_ _, więk_ _?
- W końcówkach stopnia wyższego przymiotników piszemy sz (końcówki -szy, -ejszy). Przykłady: lepszy, większy, młodszy, nowszy.
- Kiedy piszemy "ch", które wymienia się na "sz"? Podaj przykłady.
- ch piszemy, gdy w innej formie wyrazu (najczęściej zdrobnieniu) wymienia się na sz. Przykłady: - mucha → muszka - ucho → uszko - suchy → susza
- Jaką grupę liter (ch czy h) piszemy na końcu wyrazów? Podaj przykłady i powiedz, jaki jest wyjątek.
- Na końcu wyrazów piszemy ch. Przykłady: dach, mech, groch, brzuch. Jedynym częstym wyjątkiem jest wyraz: druh.
- Jaką grupę liter (ch czy h) piszemy po literze "s"? Podaj przykłady.
- Po literze "s" zawsze piszemy ch. Przykłady: schody, schować, wschód, schronisko.
- Kiedy piszemy "h" z powodu wymiany? Podaj przykłady.
- h piszemy, gdy w innej formie wyrazu wymienia się na g, ż, z lub dz. Przykłady: - wataha → watażka - błahy → błazen - wahać się → waga
- Kiedy piszemy "h" na początku wyrazu? Podaj przykłady.
- h piszemy na początku wielu wyrazów obcego pochodzenia. Przykłady: herb, herbata, huta, hotel, historia, higiena.
- Podaj co najmniej 3 przykłady najpopularniejszych wyrazów polskich zaczynających się od "ch".
- Przykłady: - chleb - chmura - chłopak - chory - chata
- Podaj przykłady wyrazów z historycznym "h" niewymiennym, których pisownię trzeba po prostu zapamiętać.
- Przykłady: - hałas - humor - huk - harcerz - hańba - hrabia - hymn - honor
- Jak poprawnie zapisać ludową nazwę kukułki, która stanowi zbiór aż trzech wyjątków i jest najczęstszą pułapką na dyktandach?
- gżegżółka
Warto zapamiętać to słowo wzrokowo, bo łamie zasadę pisania "rz" po "g" (piszemy "ż") i używa "ó" niewymiennego.
- Co to są homofony i dlaczego stanowią pułapkę w ortografii? Podaj przykłady.
- Homofony to wyrazy, które brzmią tak samo, ale mają różną pisownię i inne znaczenie. Ich poprawną pisownię można ustalić tylko na podstawie kontekstu zdania. Przykłady: • morze (zbiornik wodny) / może (prawdopodobnie) • każę (wydaję polecenie) / karzę (wymierzam karę) • hart (ducha) / chart (rasa psa)
Podobne materiały
Części mowy od A do Z - rozpoznawanie, odmiana i przykłady
Fiszki z części mowy - rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek, liczebnik, zaimek, …
Inne materiały autora
Meine Familie und mein Zuhause - słownictwo z życia codziennego
Niemieckie słownictwo dla początkujących - rodzina, dom, szkoła i przybory szkolne. Zestaw…
Części mowy od A do Z - rozpoznawanie, odmiana i przykłady
Fiszki z części mowy - rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek, liczebnik, zaimek, …
Stolice państw Europy
Poznaj stolice wszystkich państw Europy w jednym miejscu. Zestaw fiszek pomoże Ci szybko o…
Części mowy i ich definicje
Kompletny quiz z gramatyki: definicje dziesięciu części mowy oraz ćwiczenia praktyczne z r…




Komentarze
0