Fiszki

Kwasy, zasady i sole

Definicje kwasów, zasad i soli, skala pH oraz dysocjacja jonowa. Nazewnictwo, otrzymywanie i przykłady najważniejszych związków chemicznych.

AutorEduNori

35 kart

Klasa 8

Chemia

+Szkoła średnia#kwasy#zasady#sole#skala ph#dysocjacja jonowa

Brak ocen

Zaloguj się, aby zapisywać postęp nauki.

Wybierz tryb nauki

Ucz się

Pełny zestaw, wszystkie karty po kolei

Trenuj

Znane karty pojawiają się rzadziej

Do skutku

Powtarzaj aż wszystkie znasz

Tasuj kolejnośćKarty w losowej kolejności

Losuj stronęLosowo przód lub tył jako pytanie

Wszystkie fiszki w zestawie (35)

Czym jest kwas według teorii Arrheniusa?: Związek chemiczny, który w roztworze wodnym dysocjuje na kationy wodoru H⁺ i aniony reszty kwasowej.
Jak zbudowana jest cząsteczka kwasu?: Z atomów wodoru i reszty kwasowej. Wzór ogólny: H_nR, gdzie n to liczba atomów wodoru, a R to reszta kwasowa.
Liczba atomów wodoru w cząsteczce kwasu jest równa wartościowości reszty kwasowej.
Czym różnią się kwasy tlenowe od beztlenowych?: Kwasy tlenowe zawierają w cząsteczce tlen, np. H₂SO₄, HNO₃. Kwasy beztlenowe tlenu nie zawierają, np. HCl, H₂S.
Jak tworzy się nazwy kwasów beztlenowych?: Nazwa pierwiastka + końcówka -wodorowy, np. HCl to kwas chlorowodorowy, a H₂S to kwas siarkowodorowy.
Wodny roztwór chlorowodoru ma też nazwę zwyczajową kwas solny.
Jak tworzy się nazwy kwasów tlenowych?: Nazwa pierwiastka centralnego + jego wartościowość cyfrą rzymską w nawiasie, np. H₂SO₄ to kwas siarkowy(VI), a HNO₃ to kwas azotowy(V).
H₂SO₃ to kwas siarkowy(IV), a H₂SO₄ to kwas siarkowy(VI) - różnią się liczbą atomów tlenu.
Wymień przykłady mocnych i słabych kwasów.: Mocne kwasy (całkowicie dysocjują w wodzie): kwas siarkowy(VI) H₂SO₄, azotowy(V) HNO₃, chlorowodorowy HCl. Słabe kwasy (słabo dysocjują): kwas węglowy H₂CO₃, siarkowodorowy H₂S, octowy CH₃COOH.
Czym są tlenki kwasowe (bezwodniki kwasowe)?: To tlenki niemetali, które w reakcji z wodą tworzą kwasy. Np. SO₃ tworzy kwas siarkowy(VI), a CO₂ tworzy kwas węglowy.
Wyjątkiem jest m m.in. tlenek krzemu(IV) SiO₂ (piasek) - jest tlenkiem kwasowym, ale nie reaguje z wodą.
Co to jest dysocjacja jonowa (elektrolityczna)?: Rozpad substancji na jony pod wpływem cząsteczek wody. Ulegają jej kwasy, zasady i sole.
Zapisz równanie dysocjacji kwasu siarkowego(VI).: H₂SO₄ → 2 H⁺ + SO₄^2- Powstają dwa kationy wodoru i anion siarczanowy(VI).
Czym jest wodorotlenek?: Związek zbudowany z kationu metalu i grup wodorotlenowych OH. Wzór ogólny: M(OH)_n
Wyjątkiem jest wodorotlenek amonu (NH₄OH, woda amoniakalna), w którym zamiast kationu metalu występuje kation amonu NH₄⁺.
Czym różni się zasada od wodorotlenku?: Zasada to wodorotlenek rozpuszczalny w wodzie. Każda zasada jest wodorotlenkiem, ale nie każdy wodorotlenek jest zasadą.
NaOH i KOH są zasadami. Cu(OH)₂ i Fe(OH)₃ nie rozpuszczają się w wodzie, więc zasadami nie są.
Czym jest zasada według teorii Arrheniusa?: Związek, który w roztworze wodnym dysocjuje na kationy metalu i aniony wodorotlenkowe OH^-.
Czym są tlenki zasadowe (bezwodniki zasadowe)?: To tlenki metali, które w reakcji z wodą tworzą zasady. Np. Na₂O tworzy wodorotlenek sodu, a CaO tworzy wodorotlenek wapnia.
Zapisz równanie dysocjacji wodorotlenku sodu.: NaOH → Na⁺ + OH^- Powstaje kation sodu i anion wodorotlenkowy.
Co to jest skala pH i jaki ma zakres?: Skala określająca odczyn roztworu. Przyjmuje wartości od 0 do 14.
Jaki odczyn ma roztwór o pH mniejszym od 7, równym 7 i większym od 7?: pH < 7 - odczyn kwasowy pH = 7 - odczyn obojętny pH > 7 - odczyn zasadowy
Im niższa wartość pH, tym większe stężenie kationów wodoru H⁺ w roztworze.
Jak fenoloftaleina wskazuje odczyn roztworu?: W roztworze kwasowym i obojętnym pozostaje bezbarwna, a w zasadowym barwi się na malinowo.
Jak oranż metylowy wskazuje odczyn roztworu?: W roztworze kwasowym barwi się na czerwono, w obojętnym na pomarańczowo, a w zasadowym na żółto.
Jak barwi się uniwersalny papierek wskaźnikowy?: W roztworze kwasowym na czerwono, w obojętnym na żółtozielono, a w zasadowym na niebiesko.
Na czym polega reakcja zobojętniania?: Na reakcji kwasu z zasadą, w wyniku której powstają sól i woda. Zapis jonowy skrócony: H⁺ + OH^- → H₂O
Czym jest sól?: Związek zbudowany z kationu metalu (lub kationu amonu NH₄⁺) i anionu reszty kwasowej.
Jak tworzy się nazwy soli kwasów beztlenowych?: Nazwa reszty kwasowej z końcówką -ek + nazwa metalu, np. NaCl to chlorek sodu, a FeS to siarczek żelaza(II).
Jak tworzy się nazwy soli kwasów tlenowych?: Nazwa reszty kwasowej z końcówką -an i wartościowością + nazwa metalu, np. Na₂SO₄ to siarczan(VI) sodu, a KNO₃ to azotan(V) potasu.
Wymień trzy sposoby otrzymywania soli.: kwas + zasada → sól + woda kwas + metal → sól + wodór kwas + tlenek metalu → sól + woda
Metale mniej aktywne od wodoru (np. miedź, srebro) nie wypierają wodoru z kwasów - tą metodą soli z nich nie otrzymamy.
Kiedy zachodzi reakcja między dwiema solami w roztworze wodnym?: Kiedy w wyniku reakcji powstaje sól trudnorozpuszczalna, która wytrąca się w postaci osadu. Sprawdzamy to w tabeli rozpuszczalności.
Zapis skrócony takiej reakcji polega na połączeniu kationu i anionu tworzących osad (np. Ag⁺ + Cl^- → AgCl↓).
Zapisz równanie dysocjacji chlorku sodu.: NaCl → Na⁺ + Cl^- Powstaje kation sodu i anion chlorkowy.
Co to jest elektrolit?: Substancja, której wodny roztwór lub stan stopiony przewodzi prąd elektryczny, ponieważ zawiera swobodne jony. Elektrolitami są kwasy, zasady i sole.
Czym jest nieelektrolit?: Substancja, której wodny roztwór nie przewodzi prądu elektrycznego, ponieważ nie dysocjuje na jony.
Do nieelektrolitów należą m.in. cukry (np. glukoza, sacharoza) oraz woda destylowana.
Jakie właściwości ma stężony kwas siarkowy(VI)?: Gęsta, oleista ciecz, silnie higroskopijna i żrąca. Zwęgla substancje zawierające cukier.
Przy rozcieńczaniu zawsze wlewamy kwas do wody, nigdy odwrotnie - wydziela się dużo ciepła i może dojść do rozprysków.
Gdzie w organizmie człowieka występuje kwas chlorowodorowy?: W soku żołądkowym, gdzie bierze udział w trawieniu białek i niszczy drobnoustroje.
Dlaczego kwas węglowy jest kwasem nietrwałym?: Rozkłada się na wodę i tlenek węgla(IV): H₂CO₃ → H₂O + CO₂
Dlatego woda gazowana traci bąbelki - rozpuszczony CO₂ ulatnia się, a kwas węglowy się rozkłada.
Do czego służy woda wapienna?: Do wykrywania tlenku węgla(IV). Pod jego wpływem mętnieje, bo powstaje nierozpuszczalny węglan wapnia CaCO₃.
Woda wapienna to nasycony roztwór wodorotlenku wapnia Ca(OH)₂, zwanego wapnem gaszonym.
Gdzie w przyrodzie występuje węglan wapnia?: Buduje wapień, marmur i kredę, a także skorupki jaj, muszle mięczaków i szkielety koralowców.
Jakie właściwości ma wodorotlenek sodu?: Białe ciało stałe, silnie higroskopijne i żrące. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, a powstały roztwór ma odczyn zasadowy.
Nazwa zwyczajowa to soda kaustyczna. Używa się go do produkcji mydła i udrażniania rur.
Co to są kwaśne opady i jak powstają?: Deszcz, śnieg lub mgła o odczynie kwasowym. Powstają, gdy tlenki siarki i azotu (SO₂, NO₂) reagują z parą wodną w atmosferze.
Niszczą budowle z wapienia i marmuru, zakwaszają gleby i wody oraz uszkadzają liście roślin.