Fiszki

Pierwsza pomoc - co robić w nagłych wypadkach

Kompletny kurs pierwszej pomocy: RKO (w tym dzieci), AED, pozycja boczna, staza, oparzenia, zadławienia, anafilaksja, folia NRC i stany nagłe.

AutorEduNori

36 kart

Klasa 8

Zdrowie i bezpieczeństwo

+Szkoła średnia#pierwsza pomoc#zdrowie#bezpieczeństwo#rko#nagłe wypadki#edb

Brak ocen

Zaloguj się, aby zapisywać postęp nauki.

Wybierz tryb nauki

Ucz się

Pełny zestaw, wszystkie karty po kolei

Trenuj

Znane karty pojawiają się rzadziej

Do skutku

Powtarzaj aż wszystkie znasz

Tasuj kolejnośćKarty w losowej kolejności

Losuj stronęLosowo przód lub tył jako pytanie

Wszystkie fiszki w zestawie (36)

Od czego zawsze zaczyna się udzielanie pierwszej pomocy?: Od oceny bezpieczeństwa miejsca zdarzenia. Najpierw dbamy o własne bezpieczeństwo - dopiero gdy jest bezpiecznie, podchodzimy do poszkodowanego.
Ranny ratownik nie pomoże nikomu - bezpieczeństwo ratownika jest bezwzględnym priorytetem.
Co to jest łańcuch przeżycia i z jakich ogniw się składa?: To sekwencja działań zwiększających szanse na przeżycie w zatrzymaniu krążenia: 1. Wczesne rozpoznanie i wezwanie pomocy 2. Wczesne RKO (resuscytacja) 3. Wczesna defibrylacja (AED) 4. Zaawansowana opieka medyczna i opieka porozresuscytacyjna
Jak sprawdzasz, czy poszkodowany jest przytomny?: Głośno pytasz (np. "Czy mnie słyszysz? Co się stało?") i delikatnie potrząsasz za ramiona. Brak jakiejkolwiek reakcji oznacza utratę przytomności.
Jak prawidłowo sprawdzasz oddech u osoby nieprzytomnej?: Odchylasz głowę do tyłu (udrażniasz drogi oddechowe) i przez 10 sekund stosujesz zasadę Widzę, Słyszę, Czuję: - Widzę ruchy klatki piersiowej - Słyszę szum powietrza przy ustach - Czuję ciepły podmuch na policzku Prawidłowy oddech to minimum 2 oddechy w ciągu 10 sekund.
Pojedyncze, nieregularne westchnięcia (tzw. oddech agonalny) NIE są prawidłowym oddechem - traktuj je jak brak oddechu i rozpocznij RKO!
Jaki jest ogólnoeuropejski numer alarmowy?: 112. Działa bezpłatnie w całej Unii Europejskiej, również z telefonu bez karty SIM oraz przy zablokowanym ekranie.
Jak wzywasz pomoc i jakie informacje przekazujesz dyspozytorowi?: Dzwonisz pod 999 (pogotowie) lub 112 i podajesz: 1. Dokładne miejsce zdarzenia 2. Co się stało 3. Liczbę i stan poszkodowanych 4. Swoje imię i nazwisko Pamiętaj: Rozłączasz się dopiero na polecenie dyspozytora!
Kiedy układasz poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej?: Gdy poszkodowany jest nieprzytomny, ale samodzielnie i prawidłowo oddycha, oraz nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa.
Jak układasz poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej?: 1. Klęknij obok i ułóż bliższą rękę pod kątem prostym do góry. 2. Dalszą dłoń przyłóż do przeciwległego policzka. 3. Zegnij dalszą nogę w kolanie i pociągnij za nią, obracając osobę na bok do siebie. 4. Odchyl głowę do tyłu, udrożniając drogi oddechowe. 5. Stale kontroluj oddech.
Co 30 minut zmieniaj bok, na którym leży poszkodowany, aby uniknąć ucisku na naczynia krwionośne.
Jaki jest stosunek uciśnięć klatki piersiowej do wdechów w RKO u dorosłych?: 30 uciśnięć klatki piersiowej do 2 wdechów ratowniczych (sekwencja 30:2). Kontynuuj bez przerw do przyjazdu ZRM lub odzyskania prawidłowego oddechu.
Jakie tempo i głębokość uciśnięć klatki piersiowej stosujesz u dorosłego?: - Tempo: 100-120 uciśnięć na minutę. - Głębokość: 5-6 cm (ok. 1/3 głębokości klatki piersiowej). - Miejsce: środek klatki piersiowej (dolna połowa mostka), ręce wyprostowane w łokciach.
Czym różni się RKO u dziecka/niemowlęcia od RKO u dorosłego?: 1. Zaczynasz od 5 wdechów ratowniczych przed uciśnięciami. 2. Jeśli jesteś sam, wykonujesz RKO przez 1 minutę przed odejściem po pomoc. 3. Głębokość uciśnięć to ok. 4 cm (niemowlę) / 5 cm (dziecko). 4. U niemowlęcia uciskasz 2 palcami, u dziecka 1 lub 2 dłońmi.
Co to jest AED i do czego służy?: Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny (AED) - urządzenie, które analizuje rytm serca poszkodowanego i w razie potrzeby aplikuje impuls elektryczny (defibrylację) w celu przywrócenia prawidłowej akcji serca.
AED jest w pełni bezpieczne dla ratownika - nie wyzwoli impulsu, jeśli rytm serca tego nie wymaga.
Jakie są pierwsze kroki po przyniesieniu defibrylatora AED na miejsce zdarzenia?: 1. Włącz AED (przycisk lub otwarcie pokrywy). 2. Przyklej elektrody na gołą klatkę piersiową poszkodowanego (zgodnie z rysunkiem na elektrodach). 3. Postępuj ściśle według komend głosowych wydawanych przez urządzenie.
Po czym poznasz, że ktoś się dławi (niedrożność dróg oddechowych)?: - Kaszel efektywny: poszkodowany kaszle, mówi i oddycha. - Kaszel nieefektywny: poszkodowany nie może mówić ani oddychać, chwyta się za szyję, a jego skóra sinieje.
Co robisz, gdy dorosły się dławi i nie może oddychać (kaszel nieefektywny)?: 1. Wykonaj do 5 mocnych uderzeń nasadą dłoni w okolicę międzyłopatkową. 2. Jeśli to nie pomoże, wykonaj do 5 uciśnięć nadbrzusza (chwyt Heimlicha). 3. Stosuj te kroki naprzemiennie (5 uderzeń : 5 uciśnięć). 4. Jeśli poszkodowany straci przytomność - przejdź do RKO.
Na czym polega rękoczyn (chwyt) Heimlicha?: Stań za poszkodowanym, obejmij go ramionami na wysokości nadbrzusza, zaciśniętą pięść ułóż między pępkiem a dolnym brzegiem mostka, nakryj drugą dłonią i wykonaj dynamiczny ruch do siebie i do góry.
U niemowląt chwyt Heimlicha jest ZABRONIONY! Zamiast tego stosuje się 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć klatki piersiowej dwoma palcami.
Jak tamujesz silny krwotok z rany?: 1. Uciśnij ranę bezpośrednio jałową gazą lub czystym materiałem. 2. Nałóż opatrunek uciskowy (jałowa gaza + ciasno owinięty bandaż). 3. Jeśli opatrunek przesiąka, dokładaj kolejne warstwy (nigdy nie zdejmuj pierwszej!).
Kiedy i jak stosuje się opaskę uciskową (stazę taktyczną)?: Stazę stosuje się przy krwotokach zagrażających życiu z kończyn (np. amputacja, zmiażdżenie), gdy opatrunek uciskowy jest nieskuteczny. - Załóż stazę 5-7 cm powyżej rany (omijając stawy). - Dokręcaj krępulec do całkowitego zatrzymania krwawienia. - Zapisz dokładną godzinę założenia.
Raz założonej stazy taktycznej w warunkach pierwszej pomocy NIE wolno samemu luzować ani zdejmować!
Jak prawidłowo zabezpieczyć odciętą część ciała (amputat)?: 1. Zaopatrz ranę poszkodowanego (opatrunek uciskowy/staza). 2. Amputat owiń suchą, jałową gazą i włóż do szczelnego woreczka foliowego. 3. Woreczek włóż do drugiego naczynia/worka wypełnionego wodą z lodem.
Nigdy nie myj amputatu ani nie umieszczaj go bezpośrednio na lodzie (grozi odmrożeniem tkanek).
Jak postępujesz przy krwotoku z nosa?: 1. Posadź poszkodowanego z głową lekko pochyloną do przodu. 2. Zaciśnij skrzydełka nosa na ok. 10 minut. 3. Możesz położyć zimny okład na kark lub nasadę nosa. NIE odchylaj głowy do tyłu (grozi to zachłyśnięciem krwią lub spłynięciem krwi do żołądka).
Czego NIE wolno robić, gdy w ranie tkwi ciało obce?: NIGDY nie wyciągaj ciała obcego z rany - działa ono jak czop tamujący krwawienie. Stabilizuj ciało obce za pomocą opatrunku osłonowego po obu stronach przedmiotu i wezwij pomoc.
Jak unieruchamiasz złamaną kończynę górną?: Unieruchamiasz staw poniżej i staw powyżej złamania w zastanej pozycji (np. za pomocą chusty trójkątnej / temblaka). Nie nastawiaj kości ani nie prostuj kończyny siłą.
Czego NIE wolno robić przy podejrzeniu złamania kości lub skręcenia?: - Nie nastawiaj kości ani nie prostuj kończyny na siłę. - Nie podawaj jedzenia ani picia (ze względu na możliwą operację w szpitalu). - Nie przemieszczaj poszkodowanego, chyba że wymaga tego bezpieczeństwo.
Jak postępujesz przy podejrzeniu urazu kręgosłupa?: Nie zmieniaj pozycji poszkodowanego, jeśli nie ma bezpośredniego zagrożenia życia. Ręcznie ustabilizuj głowę i szyję w osi ciała i wezwij 112. Poszkodowanego poruszasz tylko w 2 przypadkach: brak oddechu (konieczne RKO) lub bezpośrednie niebezpieczeństwo.
Jak postępujesz przy oparzeniu termicznym?: 1. Schładzaj oparzone miejsce czystą, chłodną (nie lodowatą) bieżącą wodą przez 10-20 minut. 2. W trakcie schładzania delikatnie zdejmij biżuterię i luźną odzież z okolic oparzenia. 3. Nałóż jałowy opatrunek hydrożelowy lub suchą jałową gazą.
Czego NIE wolno robić przy oparzeniach?: - Nie stosuj lodu (powoduje odmrożenie i martwicę tkanek). - Nie smaruj tłuszczem, masłem, olejem ani pastą do zębów. - Nie przekłuwaj pęcherzy z płynem surowiczym. - Nie zrywaj odzieży wtopionej w ranę.
Jak postępujesz przy oparzeniu chemicznym?: 1. Zabezpiecz dłonie (rękawiczki). 2. Usuń skażoną odzież. 3. Obficie spłukuj skórę chłodną bieżącą wodą przez co najmniej 15-20 minut. 4. NIE neutralizuj substancji chemicznej innymi środkami chemicznymi.
Jak postępujesz w przypadku porażenia prądem elektrycznym?: 1. Nie dotykaj poszkodowanego, dopóki źródło prądu jest aktywne! 2. Odłącz zasilanie (wyłącz bezpiecznik / wyciągnij wtyczkę) lub odsuń przewód przedmiotem z izolatora (np. suchym drewnianym kijem). 3. Oceń stan poszkodowanego i wezwij pomoc.
Przy porażeniu prądem wysokiego napięcia zachowaj bezpieczną odległość min. 10-15 metrów i czekaj na służby!
Jak prawidłowo stosować folię NRC (koc ratunkowy)?: - Ochrona przed wychłodzeniem (hipotermia): strona srebrna do ciała (odbija ciepło organizmu do wewnątrz). - Ochrona przed przegrzaniem: strona złota do ciała (odbija promienie słoneczne na zewnątrz).
Pamiętaj, aby folia szczelnie okrywała ciało poszkodowanego, ale nie zasłaniała twarzy i dróg oddechowych.
Jak pomagasz osobie, która zemdlała?: 1. Ułóż ją na plecach na płaskim podłożu. 2. Unieś jej nogi do góry (ok. 30 cm). 3. Zapewnij dopływ świeżego powietrza i rozluźnij ciasną odzież. 4. Jeśli nie odzyska przytomności w ciągu 1 minuty, traktuj sytuację jako stan nieprzytomności i sprawdź oddech.
Czym jest wstrząs i jak układasz poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej?: Wstrząs to stan zagrożenia życia spowodowany nagłym niedotlenieniem narządów (np. w wyniku krwotoku). Pozycja przeciwwstrząsowa: - Ułóż poszkodowanego płasko na plecach z uniesionymi nogami (o 15-30 cm). - Zapewnij komfort termiczny (koc / folia NRC). Uwaga: Nie stosuj tej pozycji przy urazach głowy, kręgosłupa lub złamaniach nóg.
Jakie są objawy anafilaksji i jak użyć wstrzykiwacza z adrenaliną (EpiPen)?: Objawy: obrzęk ust/gardła, duszność, pokrzywka, spadek ciśnienia. Sposób użycia: 1. Zdejmij blokadę bezpieczeństwa. 2. Wbij wstrzykiwacz w zewnętrzną stronę uda (można przez ubranie). 3. Przytrzymaj przez 3-10 sekund i rozmasuj miejsce ukłucia.
Jakie są objawy zawału serca i jak udzielasz pomocy?: Objawy: silny, piekący/uciskający ból w klatce piersiowej (może promieniować do ręki lub żuchwy), duszność, zimne poty. Postępowanie: 1. Wezwij 112 / 999. 2. Zapewnij pozycję półsiedzącą z podpartymi plecami. 3. Rozluźnij ciasną odzież i uspokój poszkodowanego.
Jeśli poszkodowany przyjmuje leki na serce (np. nitroglicerynę), pomóż mu je zażyć. Podanie aspiryny skonsultuj z dyspozytorem.
Jak rozpoznasz udar mózgu za pomocą testu FAST?: - F (Face - Twarz): opadający kącik ust, asymetria przy uśmiechu. - A (Arm - Ramię): osłabienie kończyny, problem z uniesieniem rąk. - S (Speech - Mowa): bełkotliwa lub niewyraźna mowa. - T (Time - Czas): natychmiastowe wezwanie numeru 112 / 999.
Jak postępujesz podczas napadu drgawkowego (np. padaczki)?: 1. Chroń głowę poszkodowanego przed urazami (podłóż coś miękkiego). 2. Usuń z otoczenia niebezpieczne przedmioty. 3. Nie wkładaj niczego do ust i nie przytrzymuj ciała na siłę. 4. Po ustaniu drgawek ułóż poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej i kontroluj oddech.
Wkładanie przedmiotów do ust podczas napadu drgawek grozi wyłamaniem zębów lub niedrożnością dróg oddechowych!
Czego NIE powinna zawierać apteczka pierwszej pomocy?: Żadnych leków (ani przeciwbólowych, ani doustnych). Ratownik pierwszej pomocy nie może podawać leków ze względu na ryzyko reakcji alergicznej, wstrząsu lub przeciwwskazań medycznych.